UNESCO: Lazca ve Zazaca kayboluyor

|

 UNESCO: Lazca ve Zazaca kayboluyor A  UNESCO: Lazca ve Zazaca kayboluyor

Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), Dünya üzerinde mevcut olan 6.700 lisandan 2.400’ünün yok olma tehdidi altında olduğunu ifade ederek, Türkiye’de de 18 dilin kaybolma tehlikesi yaşadığını belirledi. UNESCO ve 33 dilbilimcinin katkısıyla 2008’de yayınlanan “Tehlikeli Diller Atlası”nda dünyada konuşulan dillerin karşı karşıya kaldığı tehlikeler seviyesine göre beş gruba ayrılıyor: Bu sınıflandırmaya göre kaybolma tehlikesini en az hisseden diller “güvende değil” olarak nitelendiriliyor. Bir dilin bu kategoride yer alması “çocuklar tarafından da konuşulmasına rağmen bazı alanlarda kısıtlanması” anlamına geliyor. UNESCO’nun çalışmasında Adığece, Çerkesçe (Kabartayca) ve Zazaca Türkiye’de “güvende değil” olarak nitelendirilen dillerden oldu.

HEMŞİNCE DE ‘AÇIKÇA TEHLİKEDE’
“Açıkça tehlikede” seviyesinde değerlendirilen ikinci grupta Abazaca, Hemşince, Lazca, Pontus Yunancası, Romanca, Süryanice ve Ermenice (Batı) yer alıyor. Bu lisanların kaybolma tehlikesine gerekçe olarak “çocuklar tarafından anadili olarak öğrenilmemesi” gösteriliyor.
“Ciddi anlamda tehlikede” kategorisi genelde toplumun en yaşlı nesli tarafından konuşulan, orta nesil tarafından anlaşılabilen ancak kullanılmayan ve çocuklara öğretilmeyen dilleri içeriyor. Gagauzca, Ladino ve Turoyo bu kategoride değerlendiriliyor.
“Son derece tehlikede” kategorisine Türkiye’den giren tek dil Hertevin. Siirt’in ilçesi Pervari'nin Ekindüzü köyünde sadece 4 kişi tarafından konuşulan Hertevince,  Süryaniler tarafından kullanılan Kuzeydoğu Aramice ailesine üye bir dil olarak kabul ediliyor.