Mühendis kadının adı var: Nefise Akçelik

|

Mühendis kadının adı var: Nefise Akçelik A Mühendis kadının adı var: Nefise Akçelik

Nefise ile ilgili yazmaya nereden başlamak lazım. Kızım "Anne, yazı onun iyi bir mühendis olması üzerine olmasın, onu zaten herkes bilir, iyi bir insan olduğu yazılmalı" diyor.
En son görüşmemiz çarpıcı biçimde aklımda. Nefise, işe gidemeyecek durumda olduğu için, emekliliğini istediğini, devletin odasını, makamını işgal etmemek gerektiğini söylüyor; amiri emeklilik dilekçesini, sen bize daha lazımsın gerekçesi ile kabul etmemiş bile olsa.
Nefise hiç yılmadı. Benim, bizim yıldığımız, vazgeçtiğimiz zamanlar çok oldu. O hep haksızlığa karşı çıkma gücünü, herşeye rağmen çalışma kuvvetini buldu. Hep gıpta ile baktığım bir kişi oldu.
Nefise Akçelik: 1955’de Tekirdağ'ın Muratlı ilçesinde doğar; 1976 yılında KTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümünü bitirir. 1978 yılında yılında Karayolları Genel Müdürlüğü Teknik Araştırma Dairesi Başkanlığı Zemin Mekaniği ve Tüneller Şube Müdürlüğü'nde göreve başlar. 1979'da Oya doğar. 1989'da teknik şef ünvanını ve Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Geoteknik Anabilim Dalı’ndan yüksek lisans derecesini alır, aynı yıl Oğuz dünyaya gelir. Zaman içerisinde tünel ve sanat yapıları şefi, şube müdür yardımcılığı ve şube müdürlüğü görevlerine atanır. Meslek hayatında 200’ün üzerinde tünel ve geoteknik proje çalışması gerçekleştirir. Tünel projelendirmesi ve inşaatı ve karayolu mühendislik hizmetleri ile ilgili şartnameler hazırlar; tünel yapımında karşılaşılan problemler ve karayollarında zayıf zemin problemleri ve önlemleri konulu iki kitap yazar; ulusal ve uluslararası konferanslarda 21 makalesi yayınlanır.
Bir mesai arkadaşı, Türkiye'de uzunluğu 1.000 m'nin üzerinde olan tünellerden bahsedilir hale gelmesinin Nefise sayesinde gerçekleştiğini söylüyor; Hazine Müsteşarlığı binasının temel projesini kazıklı temelden radye temele çevirerek devlet hesabına büyük fayda sağladığından bahsediyor. Yine arkadaşları yüksek lisans, doktora yapmak isteyen herkesi koşulsuz desteklediğini anlatıyorlar. Ben birlikte çalıştığı kadın mühendisleri ayrıca desteklediğini, teşvik ettiğini, hastalığında onlardan emeğini esirgemediğini biliyorum.
Tedavisine ara veriyor; Ekim 2002'de ITA Uluslararası Tünelcilik Birliği'nin İstanbul’da düzenlediği Yeraltı Yapılarının Kullanımı Konferansı’nın organizasyonunda yeralıyor ve konferansa 6 makale ile katkıda bulunuyor. Prof. Dr. Rokhar, tünelcilik konusunda dünya otoritelerinden birisi, Türkiye’deki karayolu tünelciliğinin gelişmesine katkısından dolayı, Nefise'yi kürsüde bir sürpriz yaparak kutluyor. Konferans sonrası fotoğraflara, konferans kitabına baktığımız, üzerine konuştuğumuz güzel bir an olarak hatırımda. Keşke Nefise'yi daha derinden daha yakından tanısaydım diyorum…
5.10.2003 tarinde vefat eden Nefise'nin anısına Karayolları Genel Müdürlüğü, projelendirmesinde ve inşaatında çok emeği geçen Nefise'nin adının, trafiğe açıldığı zaman Türkiye'nin en uzun karayolu tuneli olacak Hapan Tüneli'ne verilmesi yönünde karar alıyor.
Fakat gerici düşünce bir yerlerden boy veriyor, tünelin adının değiştirilmesini ve Nefise Akçelik adının "daha kısa" bir tünele verilmesinin daha uygun olacağını belirtiyor. Bu zihniyet hayatının her döneminde yanlız ülkesinin yararına çalışmış bir kadın mühendisin adının Türkiye’nin en uzun tüneline verilmesine dayanamıyor. Bilmedikleri tünelin "Nefise Akçelik" adı ile dünya literatürüne girdiği.
7-12 Mayıs 2005’de düzenlenen 31. ITA Dünya Tünelcilik Kongresi Bilimsel ve Teknik Komite'de Nefise Akçelik anısına adına atıf yapılıyor; hemen her sunumda adı anılıyor. Kongre kitabında "Karadeniz Sahil Yolu Projesi Nefise Akçelik ve Asarkaya Tünelleri Deformasyonları ve İyileştirme Çalışmaları" başlıklı bir de makale yer alıyor.
Bu benzeri görülmemiş doğallıktaki ve sadelikteki insan, toprağını vatan yapanlar katındadır şimdi…
NOT:Bu yazı Kadın Mühendisler, Mimarlar, Şehir Plancılar, Fen Bilimciler ve Teknik  Elemanlar Grubu’nun internet üzerinden yayınladığı aylık bülteninde 2006 yılında yayınlanmıştır. Grup, “Mühendis kadının adı var”  diyerek 22.12.2006’da  tünelin adının, Nefise Akçelik’in Ordulu olmaması bahanesiyle değiştirilmesine tepkisini göstermiştir. Tünelin şu anki adı Nefise Akçelik Tüneli’dir.
GÜLRU YILDIZ